{"id":66,"date":"2025-02-22T23:53:55","date_gmt":"2025-02-22T20:53:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/?p=66"},"modified":"2025-02-22T23:53:55","modified_gmt":"2025-02-22T20:53:55","slug":"2024-politika-faizi-ve-enflasyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/turkiye\/2024-politika-faizi-ve-enflasyon\/","title":{"rendered":"2024 \u0130tibari ile Politika Faizi ve Enflasyon"},"content":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131daki grafikte, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fimleri baz alarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m t\u00fcketici fiyat endeksi (T\u00dcFE) enflasyon verilerini (baz y\u0131l: 2003=100), TCMB\u2019nin 1 haftal\u0131k vadeli repo ihale faiz oran\u0131 (politika faizi) ile ayn\u0131 d\u00fczlemde g\u00f6sterdim.<\/p>\n

\"T\u00fcrkiye<\/p>\n

\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, 2017 y\u0131l\u0131na kadar enflasyon b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde\u00a0<\/span>%6-9 band\u0131nda seyretmi\u015f<\/strong>\u00a0<\/span>ve g\u00f6rece stabil bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergilemi\u015ftir. Ancak\u00a0<\/span>2018 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan kur \u015foku<\/strong>\u00a0<\/span>ile birlikte enflasyonun h\u0131zla y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Her ne kadar 2019 sonlar\u0131na do\u011fru azalma e\u011filimi hissedilse de bu y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na alan\u00a0<\/span>Covid-19 salg\u0131n\u0131<\/strong>\u00a0<\/span>k\u00fcresel arz zincirlerinde aksamalara, geni\u015flemeci maliye politikalar\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fck faiz uygulamalar\u0131na yol a\u00e7arak enflasyonu yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc bask\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde, grafik \u00fczerinde de enflasyonda ciddi bir art\u0131\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u00d6zellikle 2020\u2019li y\u0131llarda enflasyon art\u0131\u015f e\u011filimi g\u00f6stermesine ra\u011fmen politika faizinde indirim yap\u0131lmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. 2020 sonras\u0131 faiz indirimleriyle enflasyonun kontrol alt\u0131na al\u0131nabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, ancak piyasa dinamikleri bu beklentiyi kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. 2023 y\u0131l\u0131na kadar bu politikan\u0131n devam etti\u011fi g\u00f6zlemlenmektedir. 2023 itibar\u0131yla faiz art\u0131\u015f\u0131na gidilerek enflasyonun kontrol alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak ge\u00e7 gelen bu m\u00fcdahale, piyasalardan inelastik bir tepkiyle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Ayr\u0131ca, enflasyon oran\u0131na k\u0131yasla yeterli b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir faiz art\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna da var\u0131labilir. T\u00fcm bunlar\u0131n sonucunda, enflasyonist ortam\u0131n g\u00f6rece uzun s\u00fcrmesi beklenti enflasyonunu da tetiklemi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

Enflasyon ve Beklentiler<\/h3>\n<\/div>\n
\n

T\u00fcrkiye\u2019de 2020-2023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda uygulanan d\u00fc\u015f\u00fck faiz politikalar\u0131, piyasada enflasyonun d\u00fc\u015fmeyece\u011fi alg\u0131s\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015f ve iktisadi akt\u00f6rler de fiyatlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaya devam etmi\u015ftir. \u00d6zellikle i\u015fletmeler, maliyetlerin s\u00fcrekli artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in \u00f6nceden fiyat art\u0131rma stratejisi benimsemi\u015f ve bu da enflasyonun kendi kendini besleyen bir d\u00f6ng\u00fcye girmesine sebep olmu\u015ftur. Bu durum literat\u00fcrde kendi kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet olarak da adland\u0131r\u0131r. \u0130\u015fletmelerin bu hareketine kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar da enflasyon beklentileri do\u011frultusunda daha y\u00fcksek \u00fccret taleplerinde bulunmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde \u00f6zellikle asgari \u00fccretin y\u0131ll\u0131k bazda de\u011fil 6 ayl\u0131k periyotlarla zam yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, piyasada bu durumun normalle\u015fti\u011fini hat\u0131rlamak gerekir. Merkez bankalar\u0131n\u0131n enflasyon beklentilerini y\u00f6netebilmesi i\u00e7in kararl\u0131 ve uzun vadeli s\u0131k\u0131 para politikalar\u0131 uygulamas\u0131 ve bunu destekleyici \u015fekilde de devletin maliye politikalar\u0131 uygulamalar\u0131 gerekir. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye, bu y\u0131llarda se\u00e7im s\u00fcrecinde oldu\u011fu i\u00e7in geni\u015flemeci maliye politikalar\u0131 \u00f6n planda tutulmu\u015f, enflasyonu dengeleyici ad\u0131mlar s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, enflasyondaki art\u0131\u015f\u0131 k\u00f6r\u00fcklemi\u015ftir.<\/p>\n<\/div>\n

\n

T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda T\u00fcrk liras\u0131na duyulan g\u00fcvenin azalmas\u0131yla birlikte d\u00f6vize y\u00f6nelim artm\u0131\u015f ve dolarizasyon h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7ta T\u00fcrk liras\u0131ndan uzakla\u015fan ekonomik akt\u00f6rler yabanc\u0131 para birimlerinin de\u011fer art\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fcklemi\u015f enflasyonist e\u011filim daha da artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n

Sonu\u00e7 olarak, enflasyonun beklentilerle etkile\u015fimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, s\u0131k\u0131 para politikalar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilece\u011fi ve g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerin de devreye sokulmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenebilir. G\u00fcven ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in tutarl\u0131 ve \u015feffaf bir ekonomik program uygulanmas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde, beklenti enflasyonu<\/a> uzun s\u00fcre y\u00fcksek kalmaya devam edebilir ve fiyat istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gecikebilir.<\/p>\n

yukar\u0131daki grafik T\u00dc\u0130K<\/a> ve TCMB<\/a> verilerinden hareketle haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131daki grafikte, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fimleri baz alarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m t\u00fcketici fiyat endeksi (T\u00dcFE) enflasyon verilerini (baz y\u0131l: 2003=100), TCMB\u2019nin 1 haftal\u0131k vadeli repo ihale faiz oran\u0131 (politika faizi) ile ayn\u0131 d\u00fczlemde g\u00f6sterdim. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, 2017 y\u0131l\u0131na kadar enflasyon b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde\u00a0%6-9 band\u0131nda seyretmi\u015f\u00a0ve g\u00f6rece stabil bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergilemi\u015ftir. Ancak\u00a02018 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan kur \u015foku\u00a0ile […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-with-sidebar","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[8,9,7],"class_list":["post-66","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye","tag-enflasyon","tag-politika-faizi","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69,"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66\/revisions\/69"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekingokalp.tr\/analiz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}